We verzamelen. We verzamelen zoveel we maar kunnen: geld, voorwerpen, kleding, voedsel.

Waarschijnlijk stamt die behoefte uit een ver verleden toen we nog echt bedreigd werden door schaarste. Ooit was het namelijk maar de vraag of je de volgende dag nog genoeg te eten had en dat gaf een grote motivatie om te verzamelen en te bewaren. Als je veel voedsel of spullen had, dan gaf dat veiligheid.

Sinds de tweede wereldoorlog zijn we langzaamaan terecht gekomen in tijden van overvloed zoals we die als (westerse) mensheid nog nooit hebben gekend. Steeds meer mensen hebben meer dan ze op kunnen. We blijven echter maar verzamelen en raken in paniek als onze verzamelingen kleiner worden.
Ooit las ik over een religieuze orde die dagelijks op pad ging om op straat te zingen om daarmee geld in te zamelen om eten te kopen. Als er aan het einde van de dag geld over was, ..... dan gaven ze dat geld wég. Op die manier moesten ze elke dag weer met evenveel energie aan de slag om te zingen voor het dagelijks brood. Aan een ongeïspireerde zanggroep zou namelijk niemand geld geven.
Dit is natuurlijk een bijzonder voorbeeld, maar ik vermoed dat het leven in sommige opzichten wel eens mooier zou kunnen worden als we het aan zouden durven met minder toe te kunnen. Uít de race naar meer en meer, en zoeken naar een punt van genoeg. Net genoeg om een poosje voort te kunnen, maar niet genoeg om achterover te leunen. Hoeveel energie en creativiteit zou daar uit voort komen? Het gekke is dat we, hoewel we meer zekerheid hebben dan ooit tevoren in de geschiedenis, we banger en onzekerder leven dan ooit. We hebben meer te verliezen en lijken ons vooral bezig te houden met het bewaken van wat we hebben.
Misschien leert de kredietcrisis en andere tegenslag ons een lesje in waar het in het leven ook om gaat. Het leven kent onvoorspelbaarheid, onzekerheid en verlies. Het leven goed kunnen leven, betekent volgens mij niet: zoveel mogelijk verzamelen, maar eerder: investeren in ons eigen leervermogen, onze wendbaarheid en creativiteit, zodat we in tijden van schaarste ook onze weg kunnen blijven vinden.

De nieuwe arbeidsmarkt.
Heb je ook gemerkt dat er iets fundamenteel aan het veranderen is op de arbeidsmarkt? Inmiddels werkt al één op de acht mensen voor zichzelf, als ZZP-er. Tot voor een tiental jaren geleden was het hebben van een vaste baan het beste dat je kon overkomen. 'Zekerheid' was een dominerend begrip als je een baan zocht. Dat lijkt totaal te gaan veranderen.
Waren het in het begin alleen de mediaprofessionals (journalisten, presentatoren) die als freelancer werkten, al snel volgende de trainers, organisatieadviseurs, interim-managers en coaches. Beleidsadviseurs vormen de groep die op dit moment in grote getale als zelfstandige gaat werken. Ik heb het vermoeden dat de volgende beroepsgroep die voor zichzelf gaat werken docenten zullen zijn.
In de afgelopen jaren zijn er volgens mij twee belangrijke zaken veranderd, die mede aanleiding zijn voor deze trend. Ten eerste is zekerheid niet meer wat het geweest is, want zelfs de 'zekerste' organisatie blijkt te kunnen gaan reorganiseren en ontslag aan te vragen voor de meest trouwe medewerkers. Daarnaast werd het er door schaalvergroting in veel organisaties niet leuker op. Waar procedures de werkinhoud gaan beheersen, verliest het menselijke terrein. In de afgelopen vijftien jaar kreeg ik in mijn praktijk in toenemende mate te maken met mensen die het werken binnen starre, grote organisaties beu waren. Ze bieden nu hun professionaliteit op eigen-wijze aan verschillende organisaties aan. "Wel de passie voor je vak, maar niet de demotiverende aspecten van het werken in een organisatie", zoals één van mijn cliënten het formuleerde. Om de stap naar zelfstandigheid te zetten is moed nodig en vooral vertrouwen. Vertrouwen in jezelf en in je vakman/vrouwschap.
Politiek, Kamer van Koophandel, Belastingdienst en accountants beginnen langzamerhand deze zelfstandige professionals beter te begrijpen en er komen op maat gesneden regelingen en belastingvoordeel. Het zijn namelijk niet de 'ouderwetse' ondernemers die zo snel mogelijk een groot bedrijf willen neerzetten, maar mensen die zoeken naar een andere manier van leven. Een leven waarin je je ambitie en liefde voor je werk volop de ruimte geeft én meer vrijheid hebt om te werken aan opdrachten, met mensen en op tijden die je zelf kiest.
Misschien ook iets voor jou?

Financieel onafhankelijk?
Soms ontmoet ik mensen die als grootste droom hebben, om zo snel mogelijk financieel onafhankelijk te zijn. Ze bedoelen dan dat ze zoveel geld hebben verdiend dat ze nooit meer hoeven te werken.
Mijn voor de hand liggende vraag is dan: “En wat ga je dan doen?”. Na wat nadenken komt er een antwoord als: “Dingen die ik leuk vind,”of “ontwikkelingswerk,” of “adviseur zijn” .
Loopbaanadviseurs stellen dan natuurlijk meteen de vraag: Wat let je om dat nu te gaan doen? Want wij zijn er voor om mensen hun dromen te laten volgen, nietwaar? En we kennen allemaal het prachtige verhaal van de rijke Amerikaan die in zijn zeilboot bij Tahiti met een arme jonge visser sprak, die aan het strand een dutje lag te doen. “Moet je niet wat harder werken en wat meer vis vangen, zodat je meer geld hebt om een betere boot te kopen?” vroeg de rijke Amerikaan. “Hoezo, een betere boot?”, vroeg de visser. “Nou, dan kun je meer vis vangen en meer geld verdienen, zodat je personeel aan kunt nemen.” “En dan?” vroeg de visser. “Dan kun je zorgen dat je een vloot krijgt, waar zoveel geld mee verdiend wordt, dat je nooit meer hoeft te werken” “En dan?” vroeg de visser. “Nou, dan kun je gaan vissen en op een strand onder een boom gaan liggen”. Tja, wat kon de jonge visser daar nu anders tegenin brengen dan de man vragend aankijken.

Niet meer hoeven te werken lijkt een fantastisch toekomstbeeld. Maar als het ‘moeten’ stopt, is het vaak veel moeilijker om nog energie op te brengen om iets voor elkaar te krijgen. Moeten geeft een prikkel, die je anders helemaal uit jezelf moet halen. Ik noem het ook wel eens het ‘heilig moeten’ en bedoel dan letterlijk de heilzame werking die uitgaat van een lichte dwang. Zonder ‘moeten’ kunnen mensen zelfs ziek worden! Dat kunnen de psychologen beamen die mensen bijstaan die leiden aan het ‘sudden wealth syndrom’.
Het streven geeft vaak meer voldoening dan het bereiken van je droom. Dus blijf lekker streven, maar bereik je droom niet. Dan heb je een levensinvulling, waar je anders alleen maar van kunt dromen.